Daethpwyd ag addysgwyr o bob un o’r gwledydd cartref at ei gilydd i rannu arbenigedd a chymharu’r heriau maen nhw’n eu hwynebu.

Treuliodd athrawon, darlithwyr ac academyddion o Gymru, Lloegr, yr Alban a Gogledd Iwerddon benwythnos gwaith yng Nghaeredin er mwyn archwilio dau fater allweddol.

Testun y mater cyntaf oedd a ddylai fod rhyw gytundeb ar draws y Deyrnas Gyfunol ynghylch dibenion cyffredinol systemau ysgolion.

Gan adeiladu ar hynny, yr ail fater oedd ystyried yr arferion ysgol gwahanol yn y pedair gwlad a’r modd maen nhw’n effeithio ar gymunedau ysgolion ac ar gyfleoedd eu disgyblion i gael deilliannau llwyddiannus.

Yr Athro Dylan Jones, Cyfarwyddwr yr Athrofa, a fu’n cynrychioli Cymru yn y digwyddiad ynghyd â chydweithwyr o ysgolion, ac achubodd ar y cyfle i rannu syniadau a dysgu gan bobl eraill yn eiddgar.

Meddai: “Digwyddiad prin yw dod ag addysgwyr o bob un o’r gwledydd cartref at ei gilydd mewn un ystafell – ond mae’r buddion yn aruthrol.

“Achlysur i ysbrydoli oedd digwyddiad y pedair gwlad, gan roi cyfle i’r rhanddeiliaid, pob un â’i brofiad a’i arbenigedd ei hun, rannu’r hyn roedden nhw’n ei wneud mewn fforwm agored a gonest.

“Nid yw llawer o’r heriau sy’n wynebu addysgwyr yn unigryw i ardaloedd penodol o’r Deyrnas Gyfunol a thrwy ddod at ein gilydd fel un, cawn ni gyfle prin i adeiladu consensws ynghylch i ble y dylem ni, fel cenedl gyfunol, fod yn mynd.”

Ac yntau’n gyn-Brif Arolygydd Addysg yn yr Alban ac yn bensaer y diwygiadau cyfredol i’r cwricwlwm yng Nghymru, roedd yr Athro Graham Donaldson yn un o oddeutu 25 oedd yn bresennol yng Ngwesty Norton House.

Roedd Kenny Pieper o’r Alban, athro Saesneg mewn ysgol uwchradd, wedi adfyfyrio ar ddigwyddiad y penwythnos mewn blog sy’n codi’r ysbryd.

Meddai: “Wrth i ni ddechrau, wedi’r cwynion cychwynnol ynghylch ein systemau addysg ein hunain, yr hyn oedd yn drawiadol oedd bod y balchder a’r llawenydd roeddem ni’n eu teimlo ynglŷn â’r swydd rydym ni’n ei gwneud bob dydd yn ein cymunedau’n goleuo pob sgwrs.

“Fe ddechreuon ni yn ein gwledydd ein hunain, yn datblygu themâu i’w trafod ac yn cydnabod meysydd i’w datblygu, ac wrth i ni symud i grwpiau cymysg, bywiogodd yr ystafell drwyddi.

“Buom ni’n holi ac yn stilio, yn egluro ac yn enghreifftio.  Roedd dadlau difrifol a llond gwlad o chwerthin.”

Nododd yr Athro Jones fod cydweithwyr yn ystyried addysgu’n rhywbeth amgenach na throsglwyddo gwybodaeth.

Ychwanegodd:  “Nid technegwyr mohonom ni, ond trawsnewidwyr. Mewn byd lle mae awtomeiddio’n bygwth dileu rolau y mae pobl yn eu cyflawni, a lle mae apiau addysgol yn cael eu hystyried yn ddulliau effeithiol o ddysgu ieithoedd, rhaid i ni ddathlu cymhlethdod addysgu a’r rôl y mae’n ei chwarae mewn datblygu unigolion.

“Mae pedwar diben ein cwricwlwm newydd ni yn ymgorffori hyn mor dda.”